29.01.2012

ikilemeler diyarı-2

Başka işim gücüm yokmuş gibi Japonca ikilemeleri bir yerlere not almaya devam ettim. Hayret etmeye ve eğlenmeye de devam..

boro boro (yırtık pırtık, yıpranmış)
don don (davul sesi; hızla, istikrarlı)
fumu fumu (hmm..)
hara hara (kalbin küt küt çarpması, heyecan verici; iri damlalı yağış)
giri giri (son dakikada, ucu ucuna)
kira kira (ışıltılı, parlak, şıkır şıkır)
masu masu (gitgide artan, gitgide azalan)
nen nen (her yıl, yıllık)
poka poka (vücudun ılıklığı, pat pat vurma sesi)
raku raku (kolayca, rahatça)
tara tara (damla damla, sıvının azar azar akması; durmadan)
yare yare (rahatlama ya da hayal kırıklığı belirten ünlem)















ve yine dükkan: Komekome (kome: pirinç)

Bu dükkan epey güzel çeşitler sunan, küçük plastik paketlerle tarttırıp eve götürülebilen bir hazır yiyecek dükkanı. Karides salatası süper, ahtapot kızartması da hiç fena değil. Tasarım fakültesinden yeni tanıştığım bir öğrenci gösterdi sağolsun, tasarım fakültesine çok yakın burası.

4.01.2012

Kış Ortasında Buzlu Sular














Yılın 4 mevsimi lokantlarda su buzlu servis ediliyor burada. Kasım ayından beri bekliyorum ki buz sezonu kapanacak, yok. Dışarda kar yağıyor, biz titreyerek (ya da benim içim üşüyor diyeyim) buzlu sularımızı bardaklara dolduruyoruz. Masadaki Çinliler, Brezilyalılar da Japonlar gibi içiyor sularını, bir tek benimki ortamı daha da soğutarak eriyip duruyor.

31.12.2011

Bisikletli














Yıllarca çok özendim. Çocukken henüz binmeyi öğrenemeden çalınanı saymazsam geçen aya kadar bisikletim de olamamıştı.

Fotoğraftaki portakallı güzeli bulana kadar da Fukuoka'nın ucuz bisikletçilerini az gezmedim. Hem ucuz olsun, hem rengi parlak olsun, hem de 22 inç olsa boyuma uygun diye diye dolaşırken ilk baktığım süpermarkete bunlar gelmiş. Şimdi 1 ay olacak neredeyse alalı, yurdun bahçesinde deli danalar gibi dönelip durarak öğrenme aşamasını geçip yakınlardaki postane, park ve marketlere de sürebiliyorum, Yaşasın!

Burada herkes herkes bisiklete biniyor. O kadar doğal birşey ki, en az yaya kadar bisikletli de var sokakta. Karşıdan karşıya geçerken yaya geçit çizgileri yanında bisikletliler için de geçit çizgileri çizilmiş. Yakın zamana kadar kaldırımda sürmek tamamen serbest iken, artık 3 metreden geniş kaldırımlarda izin veren yeni bir kural kondu. Sepetsiz bisiklet henüz görmedim. Market alışverişini yapan sepetine yerleştirip pedallıyor. Tabi öyle dev boyutlarda bir alışverişten bahsetmiyorum. Herhalde tazelik konusuna çok önem verildiğinden sebzeyi, balığı azar azar alıyorlar. Bir de bisikletin ön ya da arka sepetinde taşınan küçük uslu çocuklar var ki, o konunun sırrına eremedim henüz.

Bu arada, 22 inç'i bana satmamaya çalıştılar, bakın bu junior, size yetişkin bisikleti verelim 24 inç dediler. Ben de bu boyuma uygun dedim. Ama geri getiremezsiniz dediler, panik halinde birbirleriyle konuştular, yine de getirip diğer bisikleti gösterdiler. Haklılık payı olabilir, ama ben çok rahat sürüyorum, hiçbir şikayetim yok, demek ki junior kemik yaşında olmak gerekmiyor, sadece boyla ilgili. Biri bunu Japonlara anlatmalı, ama nasıl.

Neden parlak renk diye tutturduğuma gelince, efendim karşıdan gelen beni daha iyi görsün diye, yani tamamen güvenlik amaçlı, tamamen...

20.12.2011

Zeytinyağı karşılaştırması - Türkiye'den

Bunu eylülde yazmam gerekirdi, ama not aldığım kağıt şimdi Japonya'da yanımda, ben de kağıdı kaybetmeden buraya not düşmeliyim diye düşündüm. 4 farklı marka sızma zeytinyağını evde amatörce karşılaştırmıştım.

Her bir şişe için numara hazırladım. Ben görmeden başka birisi küçük cam bardaklara her şişeden tadımlık yağ koyup, numaraları bardaklara ve şişelere yapıştırdı. İnternet babadan öğrendiğimle, ekmek bile banmadan, sadece koklayarak, bol havayla birlikte ağzımda çalkalayarak tadlarına baktım. Aralarında 4-5 dakika bekleyip su içtim. Böylece elimden geldiğince tad, koku, asistlilik gibi özelliklerini anlamaya çalıştım. Rengine de bakacaktım, ama pek de önemli değilmiş meğer. Ben ne kadar koyuysa o kadar halis zannediyordum, ama öyle bir ilişki yokmuş.

(Kötü koku hiçbirinde yoktu, onu atlıyorum. Bir de sonucu değiştirebilecek bir etken üretim tarihi olabilir. Tabi hepsinin üretimi farklı tarihlerdeydi, ama o konuda nasıl bir önlem alınır, beni aşıyor.)

İşte sonuçlarım:

Puan/10
marka
koku
Asitlilik, tad
5
Taliani
Sadece yağ
Çok az asitli, boğazı pek yakmıyor, hafif
6
Priamos
Hafif zeytinli
Boğazı hafif yakıyor,
orta yoğun
9
Rengin Suar
Zeytinli, bademli
yoğun
Dilde tatlımsı his, boğazı çok yakıyor, yoğun
8
Ania Yerlim
Zeytinli, orta yoğun
boğazı orta yakıyor,
orta yoğun
Bu 4lü arasında birinci gelen yağ Rengin Suar'ın, Toprakana da bulabilirsiniz. Afiyet olsun.

Türkiye'nin güzel zeytinlerini, zeytinyağını ve ilişkili olduğu tüm yemekleri nasıl özledim anlatamam. Burada İtalyan sızma zeytinyağı buldum çok pahalı olmayan, fena değil. Bir de Sicilya'dan yeşil zeytin, onun da rengi parlak yeşil, pek doğal gözükmüyor, ama yenebilecek gibi. Türk markaları yok mu derseniz, bir Laleli zeytinyağı gördüm bugüne kadar organik, o da ateş pahasıydı, uzun uzun önünde durup inceledim ama alamadım.

4.12.2011

Tapınaklar














Yukardaki fotğraf kentin kuzeyinden bir tapınak, aşağıdaki de güneyinden, meşhur Dazaifu'dan. Hoş, ilginç ve çok özenli yapılar. Sık sık görmekten herhalde, varlıklarına alışıp normal karşılamaya başladım. Halbuki ilk gördüğümde büyülenmiştim.

26.11.2011

gece-gündüz Tenjin

Şehir merkezinden birkaç görüntü. Aşağıdakini duvar resmi hoşuma gittiği için çektim, 1 haftalık deneme paketiyle gittiğim yoga stüdyosunun caddesi.














Akşam olunca sokak yemekçileri tezgahlarını binbir zahmetle kuruyor, herşeyleri seyyar olduğu için tek tek tüm alet edevatı açıp yerleştirmek zorundalar.















Bu da kalabalık cadde üzerinde binaların arasına sıkışmış bir tapınağın bahçesi. Dev ağaç çok etkiledi beni. Herşeye inat işte buradayım der gibi.





Video Ekle

19.11.2011

Üzülme otobüsçük















Şehir merkezinde, şehri otobüsle gezin diyen bir reklam... Niye kedicik anlamış değilim. Otobüs işte, kedi yavrusu ile bağdaşacak bir yön aradım bulamadım. Neyse, turistler için olanı bilmem ama günlük hayatta otobüs epey rahat ve kullanışlı. İnternette yayınlanan programa göre en çok 5-6 dakika gecikebiliyor. O da, ara sıra tekerlekli sandalye için şoför sakince inip rampayı açıp hazırlıyor. Ya da çok yaşlı birinin inip binerken yardıma ihtiyacı olabiliyor, gecikmeler bundan. Trafik sıkışıklığına ise henüz tek bir pazartesi sabahı şahit oldum.

Aslında şehir merkezine gidip gelen epeyce bir metro ve tren hattı var. Ama bizim yurttan olmadığı için otobüsle münasebetim zorunlu.

15.11.2011

Deniz ürünleri 2













Bugün üzülerek farkettim ki süpermarketteki pekçok taze (görünen) balık ithal. Norveç'ten oldukça oldukça ucuz uskumru, Danimarka'dan, Amerika'dan, Şili'den, Rusya'dan, İspanya'dan adlarını bilmediğim çeşit çeşit balık... Ülke isimlerini okumak en kolayı, onun için balıkların adlarını bilmesem de etiketteki ülkeyi okuyabiliyorum. Bir kez daha denizin bu kadar yakınında olup da, o denizden değil de dünyanın başka ucundan gelmiş deniz ürünü yemek hayal kırıklığı. Hadi meyveleri anladım, burada yeterince yetişmiyor diye çoğu Yeni Zelanda'dan, Avustralya'dan ve başka yerlerden geliyor. Üstelik Tokyo balık pazarı da dünyanın en büyük ithalatçısı, onu da biliyordum önceden. Fakat yine de burada da karşıma çıkınca bir bozuldum.













Yerel beslenmenin ne kadar uğraş ve farkındalık gerektirdiğini bir kez daha anladım. Akışına bırakıp mevsiminde ve ucuz diye (veya deniz kenarında diye balık) alınca, altından dünyanın yarısını katetmiş bir gıda maddesi çıkabiliyor.

9.11.2011

Dalından Mandalina














Geçen haftasonu Fukuoka kentinin kuzeyinde merkeze yarım saat uzaklıkta küçük bir üreticinin bahçesine mandalina toplamaya gittik. Oraya ulaşana kadar bizler üreticinin hasatına yardıma gidiyoruz sanmıştım. Fakat program sadece kendimiz için birbuçuk kilo kadar alacak küçük birer poşete mandalina toplamak imiş. Olsun. Epeyce yağmurluydu o gün, yine olsun. Elde şemsiyeler başladık toplamaya, ve tabi dilediğimizce yemeye. Öğlene doğru hava da açtı. Biz de yanımızda getirdiğimiz öğlen yemeklerimizi açık havada yedik, ve mandalinayla ilgili küçük bir oyun oynayıp geri döndük.

Üretici aileden anne ile çeviri yardımıyla biraz konuşma fırsatım oldu. Güney Kore'de üniversite yıllarımda İngilizce öğrendim, ama pek konuşamıyorum dedi. Hemen ilaç ve yapay gübre konusunu açtım. Bahçeyi yılda sadece 3 kere ilaçlıyoruz dedi. Ama önce nasıl yapay gübre kullanmadıklarını anlattı. Pirinç hasadının saplarını ve yetiştirilen diğer ürünlerin artıklarını mandalina bahçesinin dibine seriyorlarmış. (Diğer ürünler nerede diye soramadım, etraf alabildiğine mandalinaydı. Diğer üreticilerin bahçeleri de vadi boyunca mandalina doluydu. Bazı bahçeler ağaçları tek tek numaralandırmış, aralarına ipler germişti.) Eh, pirinç sapını duyunca heyecanlanıp, Masanobu Fukuoka'yı biliyor musunuz diye sordum. Duymamışlar. Wikipedia'da burada pek popüler olmadığı yazıyor. Niye böyle anlamaya çalışacağım.


















Fotoğraftaki küçük yapıda hasattan çeşitler, mandalinanın yanı sıra bitki çayı ve daha önce görmediğim çeşitli kök bitkiler satılıyordu. Farklı ülkelerden gelmiş 20 küsür misafirin arasında kendi aracıyla katılan bu minik de vardı!

















6.11.2011

Tabaktı çanaktı..














Burada en hoşuma giden şeylerden biri fotoğraftaki ucuz seramik ürünler. 105 yen'ciden aldım çoğunu, zevkle kullanıyorum. Epeyce kalın ve ağır çoğu, bazılarında minik defolar da var ama olsun, renkler desenler beni benden alıyor. Minik çiçekli, kimonolu, balıklı, baykuşlu...

27.10.2011

ikilemeler diyarı


















Bu yazıyı Türkçe'de ne kadar çok ikileme varmış diyen Kanadalı arkadaşımız için yazıyorum. Japonca'da benim kulağıma sevimli ve hatta komik gelen ikilemeleri duydukça onu hatırlıyorum. Mutlaka ilerde uzayacaktır liste, ama şimdilik kısıtlı Japoncam'dan:

beko beko - peko peko (karnın aç olması, boş)
betsu betsu (ayrı ayrı)
daidai (turunç)
dan dan (aşama aşama, yavaş yavaş)
doki doki (kalbin hızlı atması, çarpıntı)
fura fura (sersemleme, sendeleme, şaşkın)
goro goro (homurdanma, gök gürültüsü; dağılmak; tembellik...)
houhou (yöntem, yol, teknik; allak bullak, karışıklık)
iro iro (renk renk, çeşit çeşit)
maa maa (şöyle böyle)
mada mada (henüz, henüz değil)
moçi moçi (esnek ya da elastik doku/kıvam)
moşi moşi (alo!)
moto moto (başlangıçta, aslında)
naka naka (epey, çok)
pera pera (bir dili akıcı konuşma)
soro soro (yavaşça, yavaş yavaş, sakince)
sube sube (yumuşak, ipeksi)
şabu şabu (etin kaynar suya bandırılarak yendiği bir yemek)
tama tama (şans eseri, tesadüfen)
wakuwaku (heyecan, titreme)

hito bito (her insan, herkes)
hono bono (loş, belli belirsiz; iç açıcı)
toki doki (zaman zaman)

...evet dükkan isimleri de:
Deodeo
İkiiki
Poru poru patisserie

20.10.2011

Yeni Kampüs

Yandaki, yere nakşedilmiş bir kampüs haritası. Bu kadar zarifini de ilk defa görüyorum. Google harita sitesinde olmayan bir şey bulup fotoğrafını çekmenin zorlaştığı zamanlarda, üniversitemizin yeni kampüsüne yaptığımız geziden bazı kareler. Aslında kısıtlı zamanda gezip bitirdiğimiz için koca kampüs gözümüzün önünden film şeridi gibi geçti diyebilirim. İto kampüsüne birçok kereler dilim süçtü, İtü dedim, eh sebep de gıcır binaların birkaçı hariç hepsinin mühendislik bölümleri için yapılmış olması!

Bizi gezdiren hocamız burası eskiden mandalina ve portakal bahçeleriydi deyince içim bir cız etti. Hep mi aynı hikaye dedim içimden. Ama otobüsle dönerken, işte şuradakiler de yeni teknoloji rüzgar türbinleri diye gösterince hoca, yine de bir umut ışığı yandı. Daha önce görmediğim tipte silindir biçimli türbinlerin fotoğraflarını çekebilmeyi çok istiyorum ilerleyen günlerde.

Bir de, kampüs inşaası başladığından beri o bölgedeki yaban
hayatı nasıl etkileniyor, ve hayvanların
yaşam alanları nasıl daha az zarar görür diye araştırmalar da yapılmış. Daha az içim yanıyor artık...















14.10.2011

Deniz ürünleri













Bunlar ilk hafta yediğimiz suşiler. Tabaklar porselen görünümlü plastik, ama olsun. Restoranın ilginç yanı masaların yan tarafında banttan çeşit çeşit tabakların geçiyor oluşu, ve gözünün tuttuğunu alıvermek. Oyun gibi!













Marketteki deniz canlılarına gelince, dev bir alan ayrılmış durumda. Çeşitler baş döndürücü. Bana hepsi ayrı leziz gözüküyor. Şimdilik çok çeşit deneyemesem de, fotoğraftakinden bol bol yiyorum, ve "çiroz-çerez" adını vermiş bulunuyorum. Tuzlu minik sardalya gibi birşey. Bir Japon kıza sorduğumda öylece de yeniyor, haşlanıp suyu da kullanılabiliyor dedi.


















Bu canlı ise yorumsuz!

9.10.2011

çiçek böcek Fukuoka













Alışveriş merkezinin önü burası. Çocukların oynadıkları bir park var. Burada 7den 70e herkes bisikletli. Abartmıyorum, yaşlı teyzeler dünyanın en doğal şeyi gibi önü sepetli küçücük bisikletlerine atlayıp sakin sakin alışverişe gidiyor. Kırmızı ışıkta topluca bekliyorlar karşıya geçmek için. Herhalde kimse de çocuğuna, aman evladım bisikletle kalırsın arabaların altında demez buralarda. Öyle küçükleriyle de çocuk bisikleti diye dalga geçmiyorlar, epey küçük olanlarının üzerinde takım elbiseli çakı gibi adamlar da görüyorum. Bir aylık sınırsız otobüs biletiyle sıradan bir bisikletin fiyatı aynı olduğu için tüm öğrenciler hızla birer tane ediniyor.












Yukardaki hemen yurdun yan tarafındaki park. Bitkilerin kokuları, cırcır böcekleri, daha önce duymadığım kuş sesleri, hepsi çok tatlı. Ama gelelim en korkuncuna. Aşağıdaki ekspres karayolunu ilk gördüğümde ürkünç hatta acıklı gelmişti. Şehir merkezine 16 dakikada uçurunca otobüsü bu yol, algım biraz değişmeye başladı. Hala sevimsiz gelse de dibimizdeki varoluşuna alışmaya başlıyorum ufaktan.

8.10.2011

Sebze meyve konusu













Japonya'da, tek tek ya da 2li 3lü paketlenmiş sebze meyvelere insanın gözü alışmaya başlıyor. İlk hafta durumu bildiğim halde inanamadım gözlerime. Paketçikler öyle minik ki, numune mi bunlar dedim. Tüm gıda fiyatları genel olarak epey yüksek. Bir de ithal ürün çok sayıda. Etraftaki farklı süpermarketlere bakmaya çalışıyorum, ama çok benzer hepsinde durum. Kivi aldım Yeni Zelanda'dan, esmer makarna ve sızma zeytinyağı İtalya'dan, ceviz Amerika'dan... Aslında Japon mutfağından da epey yemeye çalışıyorum, ama etiketleri okuyabilmek lazım çoğu için. Soba eriştesi var mesela, çok güzel. Bir nevi esmer makarna, karabuğday'dan (buckwheat) yapılma. Bir de udon var, beyaz buğday unundan, onu da Türk arkadaşlarla pek sevdik.













Ama Real kadar dev bir süpermarkette tek bir çeşit esmer ekmek var desem. Özledim, nihayet ekmekleri de. Neyse.. Bu mantarları ambalajı için çektim, aşırı pahalı. Herhalde özel bir şey. Daha küçük mantarlardan epeyce çeşit var alınabilir fiyatlara, ama tadları öyle ahım şahım değil.

5.10.2011

Etraf













Yurda yakın ginkgo ağaçları ve yere düşen meyveleri... Postanede ve belediye ofisinde sonbahar süslemeleri için bu ağacın sararmış yapraklarının plastiği kullanılmış. Hatta balkabaklı, yarasalı cadılar bayramı temalı da pek çok süsleme var resmi binalarda!

Aşağıdaki uyarı levhasında feryat eden telefona dikkat. En ciddi konuları bile görselleştirirken şirin karikatürize grafikler kullanmaya çalışıyorlar galiba.

















Bu da yolumun üstündeki bir anaokulun girişi. etrafımız ilk ve orta dereceli okullarla dolu. Sessiz sakin trafiksiz bir yerde yurt, onun için şanslı hissediyorum. Ama Amerikanvari (belki de Türkiye'yi de dahil etmeli) alışveriş merkezleri de devasa boyutta ve 100-200 metre yakınlarımızda.





2.10.2011

Nevir dönmesi

Trafik tersten akar, kadın şoförün kullandığı otobüse orta kapıdan binilir, bilet parası inerken ödenir. Seinfeld'in "Bizarro Jerry" bölümündeki gibi herşey ters sanki...

Yoğurtta kalmıştık madem oradan devam edeyim. Buldum sade yoğurt sonunda, telaşa mahal yokmuş. (üstündeki paket yine şeker! Ama karıştırmama özgürlüğü var tabi.) Bu arada adı Bulgar yoğurdu, her markada böyle.

Japon mutfağını çok sevmeme rağmen markette çok dolaşıp pek az şey anlıyorum. Meğer sevmek yetmiyormuş, çünkü yazıların önemli kısmı benim hemen hiç okuyamadığım Kanji'lerden oluşuyor. Benim az Japoncamla ve insanların az İngilizcesiyle yardım çabaları görülmeye değer. Panikle dükkanın ta diğer ucuna kadar üşenmeyip götürüp gösteriyorlar sorduğum her neyse. Ben de hiç tahmin edememiştim tuz mu şeker mi nişasta mı ayırt etmenin beni zorlayacağını. Bir de ne o öyle Türk gibi yoğurtsuz duramamalar filan. Peh! Gece gündüz suşi yerim sanmıştım, ama şimdilik kahvaltıda en azından canım çekmiyor deniz ürünlü birşeyler.

Bir de her türlü kıvır zıvır alışveriş için bize 100 yen dükkanlarını önerdiler. Şimdi anladım niye Türkiye'de her yerde Japon dükkanları var ucuzcu diye. Esat'ta galiba "Japon Shoop" diye bir yer vardı dandik ucuz şeyler satan. işte o dükkanlardan birinden, gerçi 105 yenciydi o, aklımda İrem ve Funda, aşağıdaki kağıttan ve başka kırtasiye malzemeleri aldım sevinerek.


28.09.2011

Nereden başlayacağını bilememek

Herşey öyle yeni ve ilginç ki benim için, hakikaten hangi ucundan tutacağımı, nasıl anlatacağımı bilemiyorum. Yaklaşık 25 saat süren bir yolculukla, 3 uçuşla vardım Japonya'nın güneyine.

Az önce üzerinde FUK yazan Fukuoka bagaj bantlarını atabilmek için 3 ayrı poşetin açıklamalarını uzun uzun inceledikten sonra, yakılabilen atıklar'ın doğru poşet olduğunu anlayabildim. Evet, 3'e ayrılıyor atıklar geri dönüşüm ya da yakma için! Ama öyle bir sınıflandırma ki bu, benim mantığım alamadı henüz. O üç grubun neye göre oluşturulduğunu umarım dönmeden çözebilirim.

Fotoğrafı çekilecek bin tane sahne içinde bu şekerli ayranın şişesini denk getirebildim şimdilik. Kendisi 150 ml.lik minnoş bir içecek olup, gerçek ayran sanılıp neyse artık fena değilmiş deyip içilmiştir. Süpermarketlerdeki Bulgar yoğurdunu ise en kısa zamanda tadacağım, umarım onda şeker yoktur.

16.08.2011

Şişelenmiş Su

Bu videoyu mutlaka izleyin, neden pet şişeleri geri gönüşüme götürmekle yetinemeyiz ikna olacaksınız:

The Story of Bottled Water with Annie Leonard from kompozit on Vimeo.

Daha önce alternatiflerden biraz bahsetmiştim, şimdi yine kafa yorma zamanı.

10.08.2011

Kedili Kitaplı

Hani Bilge Karasu demişti ya "Ne Kitapsız Ne Kedisiz" diye,
işte ondan..